Przez ostatnie lata możemy zauważyć ciągle rosnącą popularność systemów typu Software-as-a-Service, gdzie dostarczany klientowi produkt nie jest aplikacją a usługą biznesową.

Model ten został zaakceptowany i cieszy się coraz większą popularnością wielu korporacji. Duża funkcjonalność, szybkie wdrożenie, opłaty typu pay-as-you-go oraz brak wydatków na własną infrastrukturę to nieliczne cechy, dzięki którym systemy SaaS pozyskują nowych klientów, a ich rynek jest wart coraz więcej. Naturalną na to odpowiedzią jest wprowadzanie coraz to nowych, lepszych i bardziej konkurencyjnych usług.

1. Co to takiego SaaS

Software as a service (SaaS) to model wdrożenia i rozwoju oprogramowania, które jest przechowywane, utrzymywane  i udostępniane przez producenta jako usługa. Użytkownicy dostęp do niej mają poprzez Internet. Model ten eliminuję potrzebę instalacji oprogramowania na komputerze klienta, jak też utrzymywania dodatkowej infrastruktury informatycznej. Cała kontrola nad oprogramowaniem powierzona jest dostawcy: wdrożenie, rozwój, utrzymanie. Za usługę klient zazwyczaj płaci cyklicznie, w formie abonamentu. Koszt użytkowania rozkłada się więc w czasie i przestaje być jednorazowym dużym wydatkiem w momencie zakupu. Dodatkowo klient nie ponosi kosztów zakupu i utrzymania infrastruktury.

Największą popularnością w modelu SaaS cieszą się aplikacje biznesowe. Nie ma w tym nic dziwnego, gdyż w tym sektorze wyrobiono już pewne standardy, a aplikacje typu CRM, ERP, SCM od dawna weszły na stałe w skład systemów korporacyjnych. Biorąc  pod uwagę szybki czas wdrożenia, zmniejszenie ryzyka poprzez rozkład kosztów i brak inwestycji w infrastrukturę w modelu SaaS możemy stwierdzić, że jest to atrakcyjna propozycja dla wielu firm. W raporcie sporządzonym przez Cutter Consortium spośród aplikacji biznesowych niezależnych od rynku aż 45% ankietowanych używa bądź zamierza używać systemu CRM w modelu SaaS (prym w systemach CRM w modelu SaaS wiedzie Salesforce.com).  Inne popularne systemy to: content/document management (37%), HR management (29%), ERP (22%).

2. Co powoduje tak szybki rozwój?

Jako główne czynniki rozwoju rynku usług SaaS podaje się:

• konkurencyjność i rosnące wymagania z strony klienta
• zmiana modelu/strategii biznesowej
• zaawansowanie technologiczne

Globalizacja oraz upowszechnienie się e-biznesu otworzyło rynek i dało nowe możliwości różnej wielkości firmom w wielu branżach. Spowodowało to zwiększenie presji konkurencji oraz wzrost wymagań z strony klienta. W takim środowisku trudno jest zdobyć, a co ważniejsze utrzymać lojalność klienta. Firmy zmieniają swój model biznesowy tak aby być bliżej klienta i sprawniej odpowiadać na jego potrzeby. Ważnym czynnikiem w tych operacjach jest czas, czyli szybkość reakcji firm na zmiany rynku. Wszystkie to składają się na drogie w budowie i utrzymaniu systemy. Alternatywa dla budowy własnych dedykowanych systemów jest wykorzystanie dostępnych aplikacji typu SaaS. Zaawansowanie technologiczne w postaci szybkich łącz internetowych oraz innowacyjności aplikacji webowych sprawią, że alternatywa ta staje się coraz lepsza i bogatsza w ofercie.

Na rozwój systemów SaaS wypływa w dużej mierze ich konkurencyjność dla klienta w porównaniu z systemami wdrażanymi u klienta standardowymi metodami. Według raportu Cutter Consortium główne przewagi modelu SaaS to:

• przyśpieszony proces wdrożenia
• cykliczne opłaty abonamentowe zamiast licencji na produkt
• wyeliminowanie dodatkowych kosztów na infrastrukturę
• wewnętrzne jednostki IT firmy mogą się skoncentrować na bardziej strategicznych projektach
• utrzymanie systemu pozostawione jest w rękach dostawcy

 
Figure 3 -- Why did you adopt/would you adopt SaaS to satisfy your software application requirements? (Please check all that apply.)

Na diagramie poniżej przedstawiono główne zyski wymieniane przez klientów, którzy wybrali aplikację SaaS. Widać, że aplikacje takie wymagają mniej wsparcia z strony pracowników firmy, koszty lepiej przekładają się na efektywność, a sama aplikacja jest uznawana za produkt bardziej godny zaufania i charakteryzujący się lepszą wydajnością.  
 

Figure 4 -- What is the greatest benefit of the SaaS solution you are using?

Najlepszym podsumowaniem oceny systemów SaaS może być fakt, że 92% ich użytkowników poleciłoby je innym organizacjom chcącym wdrożyć podobne systemy.

3. Obawy

Do niedawna uważano, że aplikacje Software-as-a-service są głównie skierowane dla małych i średnich przedsiębiorstw. Głównie z powodu obaw, jakie budzą systemy tego typu na rynku, a które są krytyczne dla dużych korporacji. Na pierwszym miejscu listy ryzyk wdrożenia systemów SaaS wymieniane jest bezpieczeństwo aplikacji i danych. Jako, że systemy te są administrowana prze dostawców, czyli zewnętrzne firmy, to im zostaje powierzone bezpieczeństwo danych. Nie każda firma przyjmuje takie rozwiązanie za satysfakcjonujące. Obawy co do systemów typu SaaS budzi też całkowity koszt utrzymania, a mianowicie to, czy opłaty abonamentowe nie staną się dla firmy bardziej dotkliwe niż kupno licencji. Ponadto firmy wybierające tego typu rozwiązania boją się wiązania przyszłości z dostawcą, który ma pełna kontrolę nad systemem, a co do którego nie są w pełni pewni. Na koniec można wspomnieć o braku możliwości integracji niektórych aplikacji typu SaaS z innymi, co może być kluczowy czynnikiem wielu projektów.

4. Krok na przód…
Aby wykorzystać potencjał rynku aplikacji SaaS dostawcy szukają nowych metod na pozyskanie klienta. Jedna z nich jest proponowanie, zamiast pojedynczych rozwiązań typu ERP czy CRM, kompleksowych platform, na których oprócz gotowych modułów można tworzyć własne komponenty systemu. Zazwyczaj platformy te są odpowiednikami głównych produktów oferowanych przez dostawców, które odniosły już sukces jako pojedyncze aplikacje. Natomiast po modyfikacji oferują łatwą rozbudowę funkcjonalności oraz możliwość szybkiej integracji z innymi systemami, oddalając tym samym jedne z głównych obaw co do systemów SaaS.

Firma salesforce.com proponuje swoje rozwiązanie Platform-as-a-service (PaaS) (force.com) jako najszybszą platformę do budowania aplikacji korporacyjnych. Na platformie tej możemy wykorzystywać gotowe moduły aplikacji dostawcy sale sforce.com, moduły innych dostawców oraz zbudować własny (w bazie dostępnych 80 000 custom apps) Stworzony przez nas system możemy następnie uruchomić na infrastrukturze dla cloud computing firmy salesforce.com.

5. Podsumowanie
Na polskim rynku z usług dostarczanych w tej formie korzystają głównie firmy z sektora MŚP, gdzie nieopłacalne jest ponoszenie dużych kosztów na realizowanie projektów IT w własnym zakresie. Model SaaS oferuje im rozwiązania na bardzo wysokim poziomie za rozsądną cenę dzierżawienia usługi – np. abonamentu za użytkownika. Firmy nie muszą utrzymywać działów oraz infrastruktury informatycznej. Odpowiedzialność ta zostaje przeniesiona na dostawcę, a sam firma skupia się na strategicznych dla siebie projektach. 

Firmy coraz częściej sięgają po usługi świadczone w modelu SaaS. Mimo wielu obaw, popularność ich rośnie. Świadczy to o wzroście zaufaniu do dostawców jak i jakości samych usług. Dzięki dynamicznemu rozwojowi, rynek usług SaaS będzie stawał się coraz większy. Świadczone usługi będą tańsze, lepsze i bardziej wydajane, a ich dostawcy w celu pozyskania klienta będą wkraczali na nowe obszary, oferując nowe systemy i rozwiązania bardziej innowacyjne i kompleksowe, choćby takie jak PaaS firmy salesforce.com.

 ***

Na podstawie artykułów: 1. SaaS Movement Accelerating (http://www.cutter.com/trends/fulltext/updates/2007/bttu0722.html) 2. SaaS Market Shifting from Point Solutions to Platform Strategies (http://www.cutter.com/trends/fulltext/updates/2007/bttu0724.html) 3. SAAS User Satisfaction Skyrockets (http://www.cutter.com/press/081120.html)   opracował: Bartłomiej Twardowski, konsultant, Infovide-Matrix S.A